In een recent verschenen video van Thales Nederland is te zien hoe de Nederlandse landmacht een belangrijke nieuwe militaire capaciteit test. Tijdens een oefening vuurt een PULS‑raketartilleriesysteem een raket af, terwijl een mobiele grondradar het projectiel in vlucht volgt. Het doel van deze test is niet operationeel, maar analyserend: onderzoeken hoe snel en nauwkeurig een radar een raketlancering kan detecteren en herleiden naar de lanceerpositie.
Het gaat nadrukkelijk om een test- en oefensituatie. Systemen, procedures en onderlinge samenwerking worden nog beproefd. Toch laat de demonstratie duidelijk zien welke richting de landmacht opgaat in de ontwikkeling van moderne sensor‑ en vuursteunketens.
Locatie van de vijand bepalen.
Zodra de raket wordt afgevuurd, pikt de radar het object vrijwel direct op. Door het traject van de raket te volgen, kan het systeem terugrekenen waar de lancering heeft plaatsgevonden. Deze methode staat bekend als weapon locating en vormt de basis van zogeheten counter‑battery operaties.
In een echte gevechtssituatie zou deze informatie worden gebruikt om vijandelijke artillerie‑ of raketsystemen snel te lokaliseren en vervolgens uit te schakelen. Moderne conflicten laten zien dat artillerie-eenheden slechts kort zichtbaar mogen zijn: wie te lang op dezelfde plek blijft, loopt het risico om binnen minuten te worden bestookt door tegenvuur of precisiewapens.
Dat de Nederlandse landmacht deze capaciteit nu actief test met eigen systemen, onderstreept hoe belangrijk snelheid en informatie zijn geworden op het hedendaagse slagveld.
De radar: GM200 MM/C
In Nederland hebben we inmiddels meerdere bedrijven die radars kunnen leveren. Robin Radar levert systemen voor de korte afstand. En Thales voor de lange afstand tot zeer lange afstanden.
De radar die in de video wordt gebruikt, is de GM200 MM/C (Multi Mission / Compact) van Thales. Dit is een moderne, mobiele 4D‑AESA‑radar die speciaal is ontwikkeld voor tactisch gebruik door landstrijdkrachten. Het systeem kan gelijktijdig verschillende soorten dreigingen detecteren en volgen, waaronder vliegtuigen, helikopters, drones, maar ook raketten, artilleriegranaten en mortieren.
Voor de Koninklijke Landmacht is de GM200 MM/C bedoeld als een veelzijdige sensor die zowel luchtverdediging als artillerie‑ en vuurondersteuning ondersteunt. De radar is op een vrachtwagen gemonteerd, snel inzetbaar en ontworpen om te functioneren in omgevingen waar elektronische oorlogvoering en GPS‑verstoring een rol spelen.
Nederland heeft in totaal 26 GM200 MM/C‑radars besteld. Deze worden gefaseerd ingevoerd en vervangen oudere systemen, terwijl ze tegelijk nieuwe capaciteiten toevoegen. De radars kunnen informatie delen binnen nationale commandonetwerken en met NAVO‑partners, waardoor ze een belangrijk onderdeel vormen van de bredere defensieve infrastructuur.
Wat kan de GM200 MM/C?
De kracht van de GM200 MM/C zit in zijn veelzijdigheid. De radar biedt luchtbewaking op korte tot middelgrote afstand, detecteert kleine en snelle doelen zoals drones en kan ook ballistische objecten in vlucht volgen. Daarmee is hij inzetbaar voor zowel luchtverdediging (V/SHORAD en MRAD) als voor weapon locating‑taken ter ondersteuning van artillerie en raketartillerie.
Afbeelding: Nederlandse Defensie
Het PULS‑raketartilleriesysteem
Het PULS‑systeem (Precise & Universal Launching System) is het nieuwe raketartilleriesysteem van de Nederlandse landmacht. Het is een modulair en mobiel lanceersysteem dat is ontwikkeld om verschillende typen raketten af te vuren, met uiteenlopende bereiken en precisieniveaus. Daarmee krijgt Nederland na jaren weer een eigen raketartilleriecapaciteit.
Nederland heeft 20 PULS‑lanceersystemen besteld. Deze worden verdeeld over operationele eenheden en trainingscapaciteit en worden de komende jaren volledig ingevoerd. Het systeem is ontworpen voor snelle inzet: na het afvuren kan een PULS‑eenheid zich snel verplaatsen, wat essentieel is in een omgeving waarin tegenstanders beschikken over geavanceerde sensoren.
Voor PULS heeft Nederland verschillende rakettypen besteld of voorzien, waaronder:
- Accular 122 mm raketten voor precisievuur op korte tot middellange afstand
- Accular 160 mm raketten met groter bereik en hoge nauwkeurigheid
- EXTRA 306 mm raketten met een bereik tot ongeveer 150 kilometer, bedoeld voor precisieaanvallen op grotere afstand
Het systeem is daarnaast technisch geschikt voor nog zwaardere raketten, zoals de Predator Hawk met een bereik tot circa 300 kilometer, Nederland heeft daar enkele van besteld voor trainingsdoeleinden. De modulaire opzet maakt PULS flexibel en toekomstbestendig.
In de oefening met de GM200 MM/C fungeert het PULS‑systeem vooral als referentiepunt voor de sensoranalyse. Niet om te tonen wat het kan vernietigen, maar om inzicht te krijgen in hoe zichtbaar een raketlancering is voor moderne radars.
Transparant slagveld
De oefening benadrukt een belangrijke realiteit van hedendaagse oorlogsvoering: het slagveld wordt steeds transparanter. Elke raketlancering laat een duidelijk spoor achter, en sensoren zoals de GM200 MM/C verkorten de tijd tussen afvuren en tegenreactie aanzienlijk.
Voor de Nederlandse landmacht betekent dit dat investeringen in vuurkracht hand in hand moeten gaan met investeringen in sensoren, netwerken en snelle besluitvorming. De video van Thales laat zien dat Nederland deze samenhang actief test en verder ontwikkelt.
Hoewel het hier nog om een oefening gaat, maakt de demonstratie duidelijk hoe toekomstige gevechtsoperaties eruit kunnen zien: een nauw samenspel van sensoren en wapens, waarbij snelheid, mobiliteit en informatie doorslaggevend zijn.
Over de auteur
