W Chinach rozwój psów-robotów nie jest już wizją przyszłości, lecz czymś, co pokazuje się publicznie i najwyraźniej także testuje. Pojawiły się filmy i zdjęcia, na których czworonożny robot-„pies” porusza się po trudnym terenie: po schodach, przez gruz, po piasku – dokładnie w takim terenie, w którym żołnierze są narażeni na duże ryzyko. Te obrazy sprawiają wrażenie, że robot nie jest tylko statycznym modelem demonstracyjnym, lecz mobilną, wszechstronną platformą, która potrafi poruszać się w warunkach niebezpiecznych lub nieprzejezdnych dla pojazdów mechanicznych czy ludzi.
Co potrafią te psy-roboty?
Uderza przede wszystkim to, że te psy-roboty wydają się modułowe: można je wyposażyć w czujniki, kamery, być może noktowizję lub podczerwień czy inne środki rozpoznania – a na niektórych nagraniach i prezentacjach sugeruje się, że mogą nawet otrzymać broń lub nośnik uzbrojenia. Wskazuje to, że Chiny myślą o tych robotach nie tylko do rozpoznania czy wsparcia, ale być może także do użycia w prawdziwej walce – w walkach miejskich, w ruinach czy w innym złożonym terenie.
Połączenie sprawności w trudnym terenie, mobilności i możliwości zamontowania uzbrojenia lub technologii nadzoru sprawia, że chiński pies-robot to coś więcej niż zabawna technologia czy eksperymentalny gadżet: to potencjalna platforma operacyjna. Strategicznie może to oznaczać, że chińska piechota czy jednostki specjalne będą w przyszłości dysponować „dodatkowymi oczami i nogami” – robotami wykonującymi zadania zwiadowcze, podejmującymi ryzyko przed ludźmi lub nawet służącymi jako pierwsze wsparcie w niebezpiecznych operacjach w mieście czy w ruinach.
Ważne jest też to, że Chiny pokazują te osiągnięcia publicznie – w filmach, na zdjęciach i w mediach. Jasno wynikają z tego dwie rzeczy: po pierwsze, że technologia jest realna; po drugie, że Chiny są gotowe pokazać światu, iż dysponują takimi zdolnościami. Może to być też sygnał dla innych państw: „Jesteśmy przygotowani, mamy środki”.
(YouTube: ShanghaiEye)
Jak Zachód zajmuje się psami-robotami
W USA i w zachodnich kręgach obronnych z pewnością istnieje zainteresowanie „platformami robotycznymi”: mechanicznymi psami-robotami, pojazdami-robotami, autonomicznymi systemami naziemnymi. Są projekty, prototypy, testy – ale wydaje się, że wiele z tych zastosowań ogranicza się do rozpoznania, logistyki, użycia eksperymentalnego lub zadań wspierających. Publiczne oświadczenia czy wiarygodne otwarte nagrania „uzbrojonych psów-robotów” używanych przez zachodnie armie są rzadkie lub na razie ich brak.
Ponadto na Zachodzie – zwłaszcza w polityce, debacie publicznej i wśród firm – panuje duża powściągliwość wobec uzbrajania takich robotów. Wiele firm robotycznych publicznie odcina się od militaryzacji swoich produktów. Oznacza to, że choć baza technologiczna (silniki, stabilizacja, czujniki, AI) jest dostępna, zachodnie armie ostrożniej robią krok w stronę „żołnierza-robota” z powodów ideologicznych, prawnych, etycznych czy politycznych.
Co więcej, państwa zachodnie – przynajmniej oficjalnie – intensywnie zajmują się regulacjami, protokołami, ramami etycznymi i porozumieniami międzynarodowymi dotyczącymi broni autonomicznej lub półautonomicznej. Podczas gdy Chiny pokazują szybkie demonstracje, Zachód wydaje się wciąż balansować między rozwojem technologicznym a akceptacją społeczną. Przekłada się to na wiele projektów testowych i badawczych, ale (obecnie) niewiele otwartego, operacyjnego użycia uzbrojonych psów-robotów.
Różnica między Chinami a Zachodem
Różnica między Chinami a Zachodem wynika częściowo z wyborów strategicznych, a częściowo z kultury obronności i przejrzystości. Chiny nie unikają publicznego pokazywania nowych technologii i włączania ich do demonstracji. Dzięki temu psy-roboty są tam nie tylko obiektami technologicznymi, lecz symbolami siły i przyszłościowego spojrzenia na wojnę.
Na Zachodzie kładzie się natomiast duży nacisk na odpowiedzialność, etykę, regulacje i debatę społeczną. Oznacza to, że skoki technologiczne wcale nie zawsze prowadzą do otwartego użycia wojskowego. Do tego w krajach demokratycznych użycie broni autonomicznej jest kwestią drażliwą, zarówno prawnie, jak i moralnie – coś, co państwa takie jak Chiny wydaje się mniej powstrzymywać.
Moda czy rzeczywistość?
Jasne jest, że psy-roboty – zwłaszcza te z Chin – nie są już fantazją. Są technicznie wykonalne, ich mobilność i modułowa budowa dają wiele możliwości, a Chiny otwarcie pokazują, że chcą tę technologię wykorzystać. Oznacza to, że świat nie może już udawać, iż wojna robotów to coś na „kiedyś w przyszłości”.
Jednocześnie musimy pozostać realistami: wciąż jest wiele niewiadomych. Niezawodność w prawdziwej walce, kontrola nad robotami, złożoność celów, ryzyko błędów lub nadużyć – to wszystko czynniki, przez które skok do „piechoty robotów” nigdy nie jest oczywisty.
