Broń hipersoniczna stała się w ostatnich latach głównym zmartwieniem zachodnich armii. Rosja używa jej w Ukrainie, Chiny testują ją w szybkim tempie, a USA ostrzegają, że tradycyjna obrona powietrzna i przeciwrakietowa ledwie radzi sobie z tą nową generacją pocisków. Główny problem: broń hipersoniczna jest niezwykle szybka, zdolna do manewrowania i leci niżej niż klasyczne pociski balistyczne, przez co istniejące pociski przechwytujące często patrzą za wcześnie, za późno albo w złe miejsce.
Europa rozumie, że potrzebuje własnego rozwiązania i nie może pozostać zależna od systemów amerykańskich. Dlatego MBDA – europejskie konsorcjum rakietowe – od niedawna pracuje nad Aquilą, zaawansowanym projektem pocisku przechwytującego, który ma radzić sobie właśnie z tą nieprzewidywalnością. System ma wykrywać, śledzić i ostatecznie niszczyć zagrożenia hipersoniczne. Ale jak właściwie działa taki pocisk przechwytujący, dlaczego jest to tak trudne i na jakim etapie jest teraz MBDA?
Czym dokładnie jest zagrożenie hipersoniczne?
Pociski hipersoniczne to broń lecąca szybciej niż Mach 5, czyli ponad pięciokrotność prędkości dźwięku. Istnieją dwa główne typy:
- szybujące pojazdy hipersoniczne (HGV), które po starcie oddzielają się od rakiety i manewrując, szybują do celu,
- hipersoniczne pociski manewrujące, które dzięki specjalnemu silnikowi (scramjet) stale lecą z dużą prędkością w atmosferze.
Największa różnica w porównaniu z klasycznymi pociskami balistycznymi polega na tym, że broń hipersoniczna nie zakreśla po prostu łuku w atmosferze. Może po drodze zmieniać kurs, lecieć niżej i unikać czujników. Przez to niemal niemożliwe jest dokładne przewidzenie jej toru lotu.
Wideo MBDA – warto zwrócić uwagę na liczne powierzchnie sterowe pocisku przechwytującego.
Dlaczego istniejąca obrona powietrzna nie wystarcza
Państwa europejskie używają systemów obrony powietrznej takich jak Patriot, SAMP/T czy NASAMS, ale zaprojektowano je przeciw konwencjonalnym pociskom i samolotom. Przy celach hipersonicznych pojawiają się trzy problemy:
- Za mało czasu na reakcję
Przy prędkościach powyżej Mach 5 zostaje tylko kilka minut na zaplanowanie przechwycenia. - Czujniki, które nie nadążają
Radary projektowane do śledzenia torów balistycznych gubią szybujący pojazd hipersoniczny, który kluczy w atmosferze. - Pociski przechwytujące niewystarczająco zwrotne
Klasyczne pociski przechwytujące budowano do przechwytywania stosunkowo przewidywalnego toru, a nie stale manewrującego zagrożenia.
Aquila ma to zmienić.
Aquila: jak działa nowy europejski pocisk przechwytujący?
MBDA rozwija Aquilę w ramach projektów Europejskiego Funduszu Obronnego. Nie chodzi o jeden pocisk, lecz o cały ekosystem przechwytywania: czujniki, dowodzenie i nowy pocisk przechwytujący o ekstremalnej zwrotności.
Sam pocisk projektuje się z wieloma powierzchniami sterowymi i mocnym silnikiem, który szybko przyspiesza. Dzięki temu Aquila ma nadążać za zmianami kursu broni hipersonicznej. MBDA mówi o koncepcji „hit-to-kill”: bez ładunku wybuchowego, za to z bezpośrednim uderzeniem w cel. Wymaga to niespotykanej precyzji przy ogromnych prędkościach.
Ponadto MBDA pracuje nad nowym rodzajem fuzji danych z czujników. Wiele radarów, czujników podczerwieni i łączy danych ma w czasie rzeczywistym łączyć swoje dane, by utrzymać śledzenie celu hipersonicznego, nawet gdy manewruje głęboko w atmosferze.

Co mówi samo MBDA o stanie projektu?
W niedawnych wypowiedziach MBDA podkreśla, że Europa nie może dłużej pozostawać w tyle za USA, Chinami i Rosją. Firma twierdzi, że Aquila jest wprost przeznaczona do „obrony przed pojawiającymi się zagrożeniami hipersonicznymi” i że od 2023 roku projekt przyspieszył dzięki finansowaniu UE. Według MBDA największe wyzwania dotyczą trzech obszarów:
- niezwykle szybkiego przetwarzania informacji z czujników,
- ogromnej zwrotności przy dużej prędkości,
- struktury dowodzenia podejmującej decyzje w ciągu sekund.
MBDA przetestowało już kilka prototypów podsystemów, w tym modele aerodynamiczne i moduły czujników. Choć nie pokazano jeszcze modelu lotnego, firma wskazuje, że faza koncepcyjna jest niemal zakończona i że Europa powinna liczyć na „drugą połowę tej dekady” w przypadku pierwszych prawdziwych testów pocisku przechwytującego.
Współpraca w Europie: kto uczestniczy?
MBDA współpracuje z ponad 20 europejskimi firmami i instytucjami badawczymi, w tym producentami czujników, laboratoriami lotniczymi i kosmicznymi oraz agencjami obronnymi. Docelowo Aquila ma stać się częścią szerszej europejskiej architektury obrony powietrznej, być może razem z systemami takimi jak SAMP/T NG i nowe europejskie sieci radarów wczesnego ostrzegania.
Francja, Niemcy, Włochy i Hiszpania są uważane za najważniejszych partnerów, choć MBDA podkreśla, że projekt jest otwarty dla wszystkich państw UE, które chcą dołączyć.
Jak daleko jest Europa w porównaniu z resztą?
USA prowadzą już kilka programów obrony przed bronią hipersoniczną, takich jak Glide Phase Interceptor, a system Aegis jest dostosowywany. Chiny i Rosja twierdzą, że mają już broń hipersoniczną trudną do przechwycenia.
Europa zaczyna później, ale świadomie podchodzi do tego inaczej: nie każde państwo osobno, lecz jeden wspólny pocisk przechwytujący. To rzadkość w europejskiej współpracy obronnej, ale absolutna konieczność. Obrona przed bronią hipersoniczną jest po prostu zbyt droga i złożona, by państwa rozwijały ją osobno.
Aquila nie jest jeszcze gotowa do użycia, ale projekt idzie zgodnie z harmonogramem demonstracji technologii przed 2030 rokiem. Wydaje się to odległe, ale biorąc pod uwagę ogromne wyzwania techniczne, to w rzeczywistości dość ambitny plan.




















